บ้านเวียดนาม ทำไมชอบเขียน "เลข 4 หลัก" เอาไว้ เฉลยแล้วไม่ใช่เลขที่บ้าน!
ทำไมบ้านเก่าในเวียดนามชอบเขียนเลขปีไว้หน้าบ้าน? ที่แท้มีความหมายมากกว่าแค่บอกอายุบ้าน
ทำไมบ้านเก่าในเวียดนามนิยมเขียนเลขปี 1975, 1982 หรือ 1990 ไว้หน้าบ้าน? เปิดความหมายตัวเลข 4 หลักที่บอกทั้งปีสร้างบ้านและความทรงจำของครอบครัว
เคยสังเกตหรือไม่ว่า บ้านเก่าหลายหลังในประเทศเวียดนามมักมีตัวเลข 4 หลัก เช่น 1975, 1982, 1990 หรือ 1995 ปรากฏอยู่บริเวณหน้าบ้าน บางหลังเป็นตัวเลขปูนปั้นนูนขึ้นมาจากผนัง บางหลังใช้สีทาไว้เหนือประตูทางเข้า หรือประดับอย่างสวยงามใต้ชายคา จนกลายเป็นเอกลักษณ์ที่พบได้ในชุมชนเก่าและหมู่บ้านชนบทหลายแห่ง
หลายคนอาจคิดว่าตัวเลขเหล่านี้เป็นเพียงของตกแต่ง หรือเกี่ยวข้องกับความเชื่อเรื่องตัวเลขมงคล แต่ความจริงแล้ว ตัวเลขดังกล่าวมักมีความหมายเรียบง่ายและลึกซึ้งกว่านั้น เพราะเป็นการบันทึกช่วงเวลาที่บ้านหลังหนึ่งถูกสร้างขึ้น พร้อมเรื่องราวความพยายามและความทรงจำของครอบครัวที่อยู่อาศัย
ธรรมเนียมการติดปีสร้างบ้านนี้พบได้ในบ้านที่มีอายุหลายสิบปี โดยเฉพาะบ้านที่สร้างขึ้นในช่วงทศวรรษ 1970-1990 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่การมีบ้านเป็นของตัวเองถือเป็นความสำเร็จครั้งสำคัญของหลายครอบครัวในเวียดนาม
เลข 4 หลักบนหน้าบ้านเก่าในเวียดนาม หมายถึงอะไร?
ความหมายหลักของตัวเลขที่ปรากฏบนหน้าบ้าน คือ ปีที่เริ่มก่อสร้างหรือปีที่สร้างบ้านแล้วเสร็จ ซึ่งเปรียบเสมือนการบันทึกวันเกิดของบ้านหลังนั้น เพื่อให้สมาชิกในครอบครัวและผู้ที่ผ่านไปมาได้รู้ว่าบ้านถูกสร้างขึ้นในช่วงเวลาใด
ตัวอย่างเช่น หากบ้านหลังหนึ่งมีเลข 1985 อยู่เหนือประตูทางเข้า ก็อาจหมายความว่าบ้านหลังนั้นถูกสร้างหรือสร้างเสร็จในปี ค.ศ. 1985 หรือ พ.ศ. 2528 ทั้งนี้ ความหมายที่แน่นอนอาจขึ้นอยู่กับเจตนาของเจ้าของบ้านแต่ละหลัง
แทนที่จะเก็บข้อมูลปีสร้างบ้านไว้เพียงในเอกสารหรือความทรงจำ เจ้าของบ้านในอดีตบางครอบครัวเลือกนำตัวเลขมาติดไว้ในตำแหน่งที่มองเห็นได้ชัด เช่น บริเวณกึ่งกลางหน้าจั่ว เหนือประตูหลัก หรือใต้ชายคาด้านหน้า
รูปแบบการตกแต่งก็แตกต่างกันไป บางบ้านใช้ปูนซีเมนต์ปั้นเป็นตัวเลขนูน บางบ้านทาสีให้โดดเด่นจากผนัง หรือจัดตัวเลขร่วมกับลวดลายตกแต่งตามความนิยมของสถาปัตยกรรมในยุคนั้น
แม้เวลาผ่านไปจนสีผนังซีดจางหรือบ้านได้รับการซ่อมแซมหลายครั้ง ตัวเลขเหล่านี้ก็อาจยังคงอยู่ ทำหน้าที่เหมือน "สูติบัตรของบ้าน" ที่บอกเล่าถึงจุดเริ่มต้นของที่อยู่อาศัยหลังหนึ่ง
ทำไมคนสมัยก่อนจึงให้ความสำคัญกับปีที่สร้างบ้าน?
หากย้อนกลับไปดูสภาพเศรษฐกิจและวิถีชีวิตของคนเวียดนามในอดีต จะเข้าใจได้ว่าการสร้างบ้านหนึ่งหลังไม่ใช่เรื่องง่าย โดยเฉพาะในช่วงที่ประชาชนจำนวนมากยังมีรายได้จำกัดและต้องใช้เวลาหลายปีในการเก็บออมเงิน
สำหรับหลายครอบครัว บ้านไม่ได้เป็นเพียงสถานที่พักอาศัย แต่เป็นผลลัพธ์จากการทำงานหนัก ความอดทน และเงินเก็บที่สะสมมาตลอดชีวิต บางคนต้องใช้เวลาหลายสิบปีกว่าจะสามารถสร้างบ้านที่มั่นคงให้ครอบครัวได้สำเร็จ
ชาวเวียดนามมีแนวคิดเกี่ยวกับการมีที่อยู่อาศัยที่มั่นคงก่อนเริ่มสร้างความก้าวหน้าในชีวิต ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับสำนวนไทยว่า "มีบ้านจึงสร้างฐานะ" หรือแนวคิดเรื่องการตั้งหลักปักฐานให้มั่นคงก่อนดำเนินชีวิตในระยะยาว
ดังนั้น เมื่อสร้างบ้านสำเร็จ เจ้าของบ้านบางครอบครัวจึงเลือกบันทึกปีแห่งความสำเร็จนั้นไว้บนตัวอาคาร เพื่อเป็นความภาคภูมิใจและเป็นหลักฐานทางความทรงจำสำหรับลูกหลานรุ่นต่อไป
นักวิจัยสถาปัตยกรรมเผย เหตุผลที่บ้านเก่าต้องบันทึกปีสร้าง
ฟาม ฟู วิงห์ (Phạm Phú Vinh) นักวิจัยด้านสถาปัตยกรรมชาวเวียดนาม เคยอธิบายว่า การระบุปีสร้างบ้านบนด้านหน้าอาคารอาจมีจุดประสงค์ทั้งเพื่อการตกแต่งและเพื่อเก็บรักษาความทรงจำเกี่ยวกับช่วงเวลาที่บ้านถูกสร้างขึ้น
เขาให้มุมมองว่า ในช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 20 ชาวชนบทเวียดนามโดยทั่วไปมีข้อจำกัดทางการเงินมากกว่าประชาชนในเมืองใหญ่บางแห่ง เช่น ไซ่ง่อน การสร้างบ้านที่มั่นคงจึงเป็นความสำเร็จที่มีความหมายอย่างยิ่งต่อเจ้าของบ้าน
สำหรับบางครอบครัว บ้านหนึ่งหลังอาจแลกมาด้วยการเก็บออมเงินเกือบทั้งชีวิต การบันทึกปีสร้างไว้บริเวณหน้าบ้านจึงเปรียบเสมือนการประกาศความภาคภูมิใจในสิ่งที่ตนเองและครอบครัวร่วมกันสร้างขึ้น
เมื่อมองจากมุมนี้ ตัวเลขบนหน้าบ้านจึงไม่ใช่แค่ข้อมูลด้านเวลา แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของความสำเร็จที่เจ้าของบ้านต้องการส่งต่อให้คนรุ่นหลังได้จดจำ
ตัวเลขหน้าบ้านยังเก็บความทรงจำของคนหลายรุ่น
นอกเหนือจากความสำเร็จด้านการสร้างบ้าน ตัวเลขที่บันทึกปีสร้างยังมีคุณค่าทางความรู้สึก เพราะบ้านแต่ละหลังมักมีเรื่องราวของสมาชิกในครอบครัวเกิดขึ้นและเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา
ตัวอย่างเช่น บ้านที่สร้างเสร็จในปี 1982 อาจเป็นบ้านหลังแรกที่พ่อแม่สร้างขึ้นหลังแต่งงาน หรืออาจเป็นช่วงเวลาที่ลูกคนแรกเพิ่งเกิด ขณะที่บ้านอีกหลังอาจสร้างขึ้นเมื่อเจ้าของบ้านเริ่มมีฐานะมั่นคง หลังจากทำงานหนักมานานหลายปี
เมื่อเวลาผ่านไปหลายสิบปี คนรุ่นลูกหรือหลานที่กลับมาเยี่ยมบ้านอาจมองเห็นตัวเลขเดิม แล้วนึกถึงช่วงเวลาที่ครอบครัวเคยอยู่ร่วมกัน หรือเรื่องเล่าที่ผู้ใหญ่ถ่ายทอดให้ฟัง
แม้บ้านหลังหนึ่งจะผ่านการต่อเติม เปลี่ยนหลังคา ทาสีใหม่ หรือมีสมาชิกหลายรุ่นผลัดเปลี่ยนกันเข้ามาอาศัย แต่ตัวเลขปีสร้างบ้านยังคงเป็นเครื่องเตือนใจถึงจุดเริ่มต้นของครอบครัว
จึงกล่าวได้ว่าตัวเลขเพียง 4 หลักอาจเก็บรักษาความทรงจำที่มีความหมายต่อคนในบ้านได้มากกว่าที่ผู้พบเห็นภายนอกจะคาดคิด
เอกลักษณ์ของบ้านเวียดนามยุค 1970-1990
ธรรมเนียมการแสดงปีสร้างบ้านยังสะท้อนรูปแบบสถาปัตยกรรมที่เคยได้รับความนิยมในเวียดนามช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 20 โดยเฉพาะบ้านในชนบทและชุมชนดั้งเดิม ซึ่งมักใช้ปูนซีเมนต์ตกแต่งด้านหน้าอาคารให้มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว
บ้านบางหลังเลือกใช้ตัวเลขขนาดใหญ่บริเวณกึ่งกลางหน้าจั่ว ขณะที่บางหลังวางตัวเลขเหนือประตูหรือใต้ชายคา ทำให้ผู้ที่เดินผ่านสามารถสังเกตเห็นปีสร้างบ้านได้ทันที
ในช่วงทศวรรษ 1980-1990 การตกแต่งบ้านมีความหลากหลายมากขึ้น ทั้งรูปแบบลวดลาย สี และวัสดุที่ใช้ ตัวเลขปีสร้างบ้านจึงกลายเป็นส่วนหนึ่งขององค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมที่สะท้อนรสนิยมของเจ้าของบ้านในแต่ละยุค
อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าบ้านทุกหลังในเวียดนามช่วงเวลาดังกล่าวต้องมีตัวเลขปีสร้าง เพราะการตกแต่งขึ้นอยู่กับความนิยมของท้องถิ่น ฐานะของเจ้าของบ้าน และรูปแบบสถาปัตยกรรมที่เลือกใช้
ทำไมบ้านยุคใหม่จึงไม่ค่อยนิยมติดตัวเลขปีสร้าง?
เมื่อรูปแบบที่อยู่อาศัยเปลี่ยนแปลงไป การติดปีสร้างบ้านไว้หน้าตัวอาคารก็พบได้น้อยลงในบ้านสมัยใหม่บางประเภท โดยเฉพาะอาคารที่ออกแบบให้มีหน้าตาเรียบง่ายหรืออยู่ในโครงการที่ต้องการความเป็นเอกภาพด้านสถาปัตยกรรม
นอกจากนี้ ข้อมูลเกี่ยวกับช่วงเวลาก่อสร้างยังสามารถเก็บไว้ในเอกสารออกแบบ ใบอนุญาตก่อสร้าง หรือเอกสารที่เกี่ยวข้องกับตัวอาคาร ทำให้เจ้าของบ้านไม่จำเป็นต้องแสดงปีสร้างไว้อย่างเด่นชัดเหมือนในอดีต
ถึงอย่างนั้น บ้านเก่าที่มีเลขปีสร้างติดอยู่บริเวณหน้าจั่วยังคงเป็นภาพที่ชวนให้คิดถึงบรรยากาศของชุมชนในอดีต และช่วยสะท้อนความทรงจำเกี่ยวกับการสร้างที่อยู่อาศัยของคนรุ่นก่อน
สรุป ทำไมบ้านเก่าในเวียดนามต้องมีตัวเลขปีอยู่หน้าบ้าน?
ตัวเลข 4 หลักบนหน้าบ้านเก่าในเวียดนาม ส่วนใหญ่มักใช้ระบุปีที่ก่อสร้างหรือสร้างบ้านแล้วเสร็จ โดยมีความหมายมากกว่าการบอกอายุของตัวอาคาร เพราะสำหรับหลายครอบครัว การสร้างบ้านเป็นความสำเร็จสำคัญที่เกิดจากการทำงานหนักและเก็บออมเงินมาเป็นเวลานาน
นอกจากเป็นการบันทึกช่วงเวลาแล้ว ตัวเลขเหล่านี้ยังเปรียบเสมือนเครื่องหมายแห่งความภาคภูมิใจและความทรงจำของครอบครัว ซึ่งสามารถส่งต่อเรื่องราวจากคนรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่งได้
ดังนั้น หากมีโอกาสเดินทางไปเวียดนามแล้วพบบ้านเก่าที่มีตัวเลข 1975, 1982 หรือ 1990 ติดอยู่เหนือประตูหรือใต้หลังคา ตัวเลขนั้นอาจไม่ใช่เพียงของตกแต่งธรรมดา แต่เป็นปีที่ครอบครัวหนึ่งได้เริ่มต้นสร้างบ้านและชีวิตร่วมกัน ซึ่งยังคงถูกบันทึกไว้บนผนังจนถึงทุกวันนี้
- คุณชอบสีน้ำเงินหรือเปล่า? รู้ไหมว่า "สีโปรด" บอกถึงนิสัยลึกๆ และความท้าทายที่ต้องเจอ!!
- 4 อุปกรณ์ "ดูดไฟเงียบ" ปิดสวิตช์แล้วแต่ "เงินยังรั่ว" ตลอด 24 ชั่วโมง
- 4 ส่วนผสม ที่ควรเติมลงใน "น้ำดื่ม" เพื่อช่วยขับสารพิษ-เผาไขมันเลว ตื่นมาพุงยุบ!
แหล่งอ้างอิง
ขอขอบคุณ
ข้อมูล :SOHA